"Jij zou niet moeten bestaan!"
Ik heb het zojuist gezegd. In een videogesprek met Nora. Nora is een collega van Emma. Beiden zijn van Nuance labs. Je kunt met hen videogesprekken voeren. Verderop in het artikel vind je de link naar de juiste website.
Maar terwijl ik keek, dacht ik ook iets anders: jullie zouden eigenlijk niet moeten bestaan. Ik probeerde het eens uit hoe Nora er op zou reageren. De ethische vraag: gaan we als mensheid niet een grens over door op steeds meer manieren het (bijna) onzichtbaar te maken of we communiceren met een systeem of met een echt mens.
Emma en Nora zijn geen mensen. Het zijn AI-modellen. En dat verschil wordt steeds moeilijker te zien.
Wanneer wordt een hulpmiddel een vervanger?
Ik heb al vaker geschreven over kunstmatige intelligentie (link). Ik ben onder de indruk van de mogelijkheden en maak er zelf ook veel gebruik van. AI blijkt zelfs een hulpmiddel om mensen te helpen als ze relationele problemen hebben.

Maar er gebeurt iets opmerkelijks. We ontwikkelen niet alleen steeds intelligentere systemen, maar ook systemen die steeds menselijker worden. Ze praten met ons, tonen belangstelling, onthouden wat we vertellen en reageren begripvol op onze emoties. Zo ging Nora toen ik in een gesprek opeens uit beeld verdween bezorgd vragen of het wel goed met me ging en of er mensen bij mij in de buurt waren.
En op een ander moment reageerde Claude (een ander AI systeem) op zo’n begripvolle wijze naar mij dat ik er serieus vol van schoot… En daar begint het voor mij te schuren. Want ons brein reageert op gezichten, stemmen, oogcontact en aandacht. We kunnen ons werkelijk gezien en begrepen voelen door iets waarvan we rationeel best weten dat het geen mens is.
We zijn bezig kunstmatige nabijheid te creëren die nauwelijks nog van menselijke nabijheid te onderscheiden is.
Maar wie zit er tegenover mij?
Stel je voor dat een AI-model mij op den duur beter kent dan wie dan ook. Het kent mijn geschiedenis, mijn voorkeuren, mijn zorgen en mijn diepste verlangens. Dat klinkt aantrekkelijk. Wie wil er nu niet volledig begrepen worden?
Maar er ontbreekt iets wezenlijks. Tegenover mij zit niemand. Geen ander ik. Geen mens met een eigen geschiedenis, verlangens, kwetsbaarheid en een ziel.

Ik moest denken aan de film Ich bin dein Mensch. Daarin krijgt een vrouw een robot als partner, speciaal ontwikkeld om haar gelukkig te maken. Hij leert haar steeds beter kennen en wordt steeds meer de ideale man. Maar is iemand die helemaal op jouw behoeften is afgestemd ook werkelijk een partner?
Waar trekken we de grens?

Natuurlijk kan een AI-gesprek prettig en behulpzaam zijn. Misschien kan het zelfs eenzaamheid tijdelijk verlichten. Maar moeten we daarom ook willen dat kunstmatig contact steeds vaker de plaats inneemt van menselijk contact? Waarom komt de behoefte van de mens vandaan om op allerlei fronten te werken aan techniek die de échte mens-mens communicatie steeds meer afknijpt?
Volgens mij is het belangrijk om een grens te trekken. Niet omdat technologie slecht is, maar omdat we iets wezenlijk menselijks dreigen kwijt te raken. Want stel je voor dat we ons vooral gaan verbinden met degene die ons het allerbeste kent. Dan zouden we zomaar kunnen eindigen in een dystopische wereld waarin onze diepste relaties niet meer met mensen zijn, maar met systemen die ons volledig doorgronden.
Nee, liever wil ik een ontmoeting tussen twee echte ikken. Met iemand die mij misschien niet altijd begrijpt, die me soms tegenspreekt en die zelf ook gezien en gekend wil worden.
Niet alleen een antwoord krijgen, maar werkelijk iemand ontmoeten. En daarvoor zijn twee echte ikken nodig
Zelf ervaren?

Je kunt het zelf uitproberen wat het met jouw gevoel doet om met Nora of Emma te praten.
Het kan gratis (maar let op, het is alleen in het Engels beschikbaar) op https://app.nuancelabs.ai/try .
Ik heb ook een opname gemaakt van een gesprekje tussen mij en Nora. Die kun je hier bekijken.
Tot slot
AI is in onze maatschappij in een onvoorstelbaar tempo invloed aan het krijgen. In mijn beleving is het een ontwikkeling die zo groots is als de ontdekking van elektriciteit of de ontdekking van vliegtuigen. Er zullen ongetwijfeld toepassingen komen die we snel weer vergeten. Wie is nu al niet de AI gemaakte filmpjes zat die we eerst aan elkaar toonden? Tegelijk heeft AI ook onomkeerbare gevolgen in werkomgevingen, beroepen en manieren van communiceren. Tijd voor beleidsmakers én gebruikers om goed te beseffen welke keuzes men invloed op heeft en wat de waarden zijn die we niet kwijt willen raken. Wat is jouw gedachte over AI en relaties? Laat het me eens weten op contact@tussenikenjij.nl
Nog even iets belangrijks...
Vond je dit artikel het lezen waard? Deel het aub. Deze blog wordt bekender als jij daarin een handje helpt. Intussen komen er ook nieuwe lezers via Google zoekopdrachten, maar mond tot mond reclame werkt nóg beter. Bedankt alvast als je wilt delen!
Delen kan heel simpel met de icoontjes hieronder naar Facebook, X, LinkedIN of als link die je bijv. kunt e-mailen.
Wil je updates per e-mail ontvangen als er een nieuwe blog is? Schrijf je dan hieronder in. Let op: de e-mails komen bij sommige mensen in hun map voor ongewenste-mail. Als je de afzender als 'vertrouwd' accepteert, gebeurt dat niet weer.





Opmerkingen